పోతన పద్య రత్నము:::"వర్ష ఋతువు "

పోతన పద్య రత్నము:::"వర్ష ఋతువు "
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

(సీసము):::
"హాయి నిచ్చెడివాన-లప్పుడప్పుడు పడి:::
తుంపర ల్వెద జల్లి-దురుసు లేక :::
కాళింది నిర్మలో-ఘము సాంతముగ పారు:::
చును కర్షకుల తొలి-పనులు నడచు:::
పచ్చని పచ్చిక -భరితమౌ బీడులం:::
దింద్ర గోపంబులు-సాంద్రముగను :::
గాన్‌పించు ,మృదుకర-ఘాసంబులం దిని :::
బాగుగా నావులు-పాలు నిచ్చు:::

మృదు కుముద కంజ కింజల్క-మిళిత సురభి:::
మంద మలయా నిలము వీచి-బృంద వాసు:::
లకు మనోహరముగను వి-లాసముగను:::
నుండె,శ్రమ లేని యాతపం-బుండు కతన.
;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;

అర్ధములు :::
,,,,,,,,,,,,,,

కుముదము=కలువ పువ్వు:::
కంజము=తామర పువ్వు:::
కింజల్కము=పూవులోని పుప్పొడి దారములు(filament in flower )
సురభి=వసంత ఋతువు:::
:::::::::::::::::::::::::::
ఇంద్ర గోపము=ఆరుద్ర పురుగు:::
ఇవి మిధున జ్యేష్ఠమున వచ్చు "ఆరుద్ర కార్తె "నందు ఉద్భవించును,
అందుచేత వానికి 'ఆరుద్ర పురుగులు 'అని పేరు వచ్చెను.

::::::::::::::::::::::::::::::::

సామెతలు

సామెతలు :::
,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,
1) ఎక్కడ పొర్లినా ,మన మందలో ఈనితే సరి!:::
2)ఏట్లో వేసినా ,ఎంచి (లెక్క పెట్టి) వేయాలి . :::
3)"ఓబీ! ఓబీ! నువ్వు దంచు ,నేను పక్కలు ఎగరేస్తాను.":::
4)నరం లేని నాలుక (ఏదైనా మాట్లాడుతుంది). :::
5)చెట్టు ముందా?విత్తు ముందా? :::

6)ఎక్కమంటే ఎద్దుకు కోపం,దిగమంటే 'కుంటి '(=కుంటివాదు)కి కోపం.:::
7)కరవమంటే కప్పకు కోపం ,విడవమంటే పాముకు కోపం.:::
8)ముందు చూస్తే నుయ్యి ,వెనక్కెళితే గొయ్యి.:::
9)ఎగదీస్తే గో హత్య,దిగ దీస్తే బ్రహ్నత్య......
10)పొరుగింటి పుల్ల కూర(రుచి).:::

;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;

नवा muggu

సామెతలు

సామెతలు ::::::
,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,
1)"పాలు పొంగినట్లు మన ఇంటిలో సిరులు ఉప్పొంగుచున్నవి."
2)'పాల ముంచినా నీట ముంచినా నీదే భారము,స్వామీ! '
3)'పాలు చూడనా? ,భాండాన్ని చూడనా?'
4)పొంగే పాలూ ,వెలిగే దీపమూ.
5)పండు జారి పాలలో పడినట్లు.
6)'ఎక్కడైనా పొదుగు కోసి పాలు తాగుతారా?
ఇదెక్కడి చోద్యమమ్మా!!!!! '


...............................
.................................
పలుకు బడులు :::
,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,

1) పాల వెన్నెల :::
2) పాల పళ్ళు ,,, పాలు గారే బుగ్గలు ,,,
3) "చిదిమితే పాలు కారే చెక్కుటద్దముల వాడు ....."అని
దశరధుడు ,తన తనయుడు శ్రీ రామ చంద్రుని గూర్చి అనెను.
4) "పాలైన గారవే 'బంగారు చెక్కిళ్ళు..."
5)' పాలు ,వెన్నల లాగా ,పాలూ తేనెల్లాగ అన్యోన్యంగా ఉన్నారు."
6)" హంస వలె పాలు,నీరులను వేరుచేయ గలిగిన సమర్ధుడు ,
మన మర్యాద రామన్న !"
7)'పాల కాయలు '(=పిండి వంటలు )
8) క్షీరాన్నము = పాలతో చేసిన 'పరమాన్నము ',:::
పాల పొంగలి ,పాల కోవా ,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
9) పాల కడలి =క్షీర సాగరము ,క్షీరంబుధి ,
10)పాలిండ్లు
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

గో వత్సములు

శ్రీ మద్భాగవతము ,(దశమ స్కంధము,185 పద్యము) ::::::
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

"భాగీరధీ!గంగ!- భారతీ!మహా లక్ష్మి!
గౌతమీ!క్షీర సా-గర!శుభాంగి!

మందాకినీ!సర్వ-మంగళా!ధేనుకా!! :::
మంద మారుతి!శుభా-నంద!విమల!

కామ ధేనువ!సుర-భీ!మేఘ మాలికా!:::
చింతా మణీ!యంచు-చిత్ర ముగను

వేర్వేరు పేరుల-ప్రేమతో పిల్వగా:::
కడు దూరమున నున్న-కదుపు లపుడు

గీ // చెంగు చెంగున గంతు ల-చ్చెరువు గలుగ :::
వేయుచున్ వచ్చి,కృష్ణుని-చేతి ప్రీతి:::
నాకుచుండెను మురియు చా-నందముగగను:::
దాని కని, గోప సుతులు మో-దమును గొనిరి."

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
ఈ ' సీసము ' ఛందస్సులోని పద్యము ,"పోతనామాత్యుని" అందమైన 'ఆంధ్రీకరణము '.
"కదుపులు " = గో వత్సములు ,లేగ దూడలు.::::::::
బాల కృష్ణుడు ,'చెంగు చెంగున ' గంతులేస్తూ ఆడు చున్న ఆవులను ,(తాను వాటికి పెట్టుకున్న ముద్దు పేరులతో )పిలుస్తూన్న "రమణీయ ఘట్టము "ఇది.)
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

plant

శ్రీ కృష్ణా!

శ్రీ కృష్ణా! ::::::
,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,

"సువృక్ష మూల శాయినం :::
మృగారి మోక్ష దాయినం ::
స్వకీయ ధామ యాయినం :::
నమామి ! రాధికాధిపం ::: "

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

ప్రకృతికీ ,మానవులకూ అవినాభావ ఆపేక్షా, సంబంధములు ఉన్నాయి.

పరమేశుడు నిరంతర సంచారి . మునులు " ప్రకృతి గవేషణ "చేసి ,
ఎన్నో అమూల్య విషయములను మనకు అందించారు.

" శ్రీ కృష్ణుని గురించి వేరే చెప్పాలా?
ఆ ' వట పత్ర శాయి ' ,బృందా వన విహారి ,మురళీ గాన లోలుడు ,
'సు వృక్ష మూల శా యి ,గోపాల బాలూడు ,
అడుగడుగునా ప్రకృతి అంద చందాలతో పెన వేసుకున్న జీవితము కదా ,ఆతనిది!!!
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,